Czy wszystko muszę robić samodzielnie?

Prowadząc firmę czy też działając na gruncie prywatnym zdarzają się sytuacje, że nie jesteśmy w stanie dokonać jakiejś czynności samodzielnie, chociażby dlatego, że nie możemy znaleźć się w dwóch miejscach w tym samym czasie. W takich przypadkach z pomocą przychodzi instytucja pełnomocnika. Pełnomocnik jest osobą upoważnioną do działania w imieniu osoby udzielającej pełnomocnictwa, nazywanej często mocodawcą. W sytuacji, gdy potrzebujemy, aby inna osoba działała za nas w pierwszej kolejności należy zastanowić się nad zakresem pełnomocnictwa. Kodeks cywilny daje podstawę do wyróżnienia trzech rodzajów pełnomocnictw w oparciu o kryterium zakresu możliwości działania. Najbardziej „pojemne” jest pełnomocnictwo ogólne, które obejmuje umocowanie do dokonywania czynności prawnych nieokreślonych indywidualnie ani niesprecyzowanych co do rodzaju, ale mieszczących się w kategorii czynności zwykłego zarządu. Pojęcie czynności zwykłego zarządu nie ma definicji ustawowej. Rozstrzygnięcia co do przynależności do tej kategorii czynności należy dokonać biorąc pod uwagę sposób funkcjonowania mocodawcy, bowiem dla jednego mocodawcy dana czynność będzie miała taki charakter, a dla innego już niekoniecznie. Jeśli naszą intencją jest powierzenie dokonywania konkretnego rodzaju czynności pełnomocnikowi powinniśmy sporządzić pełnomocnictwo rodzajowe. Pełnomocnictwo takie powinno określać rodzaj (typ, grupę) czynności prawnych, do których dokonywania umocowany został pełnomocnik oraz przedmiot tych czynności. Jeśli zaś, naszą wolą jest upoważnienie do działania przy konkretnej czynności w naszym imieniu to zastosowanie znajdzie konstrukcja pełnomocnictwa szczególnego. W pełnomocnictwie szczególnym powinniśmy wymienić konkretną czynność o określonych stronach i przedmiocie. Należy więc pamiętać, że nie jest prawnie możliwe globalne umocowanie pełnomocnika do dokonywania wszystkich czynności prawnych.

Szczególnym rodzajem pełnomocnictwa dla przedsiębiorców jest prokura, ale to temat na osobny wpis.

Kolejnym aspektem, który należy wziąć pod uwagę przy udzielaniu pełnomocnictwa jest jego forma. Należy pamiętać o dwóch podstawowych zasadach. Oświadczenie woli o udzieleniu pełnomocnictwa do dokonania czynności prawnej, dla której wymagane jest dochowanie formy szczególnej pod rygorem nieważności tej czynności, powinno być złożone w tej samej formie szczególnej lub w formie bardziej rygorystycznej. Dla wyjaśnienia posłużę się przykładem. Umowa sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga dla swojej ważności zachowania formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Jeśli taka umowa miałaby zostać podpisana przez pełnomocnika, to pełnomocnictwo musi zostać udzielone również z zachowaniem formy pisemnej z podpisem notarialne poświadczonym. Zachowaniem formy będzie również sporządzenie pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego. Jest to niezwykle doniosła reguła, gdyż  skutkiem jej niedochowania jest nieważność czynności udzielenia pełnomocnictwa. Drugą podstawową zasadą jest konieczność udzielenia na piśmie pełnomocnictwa ogólnego. Skutkiem niedochowania tego warunku jest również nieważność pełnomocnictwa.

Pełnomocnictwo może być udzielone na czas nieoznaczony lub na konkretny czas wskazany w pełnomocnictwie. Należy pamiętać, że pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Odwołania pełnomocnictwa można dokonać w każdej formie, niezależnie od formy w jakiej zostało udzielone.

W treści pełnomocnictwa warto również wskazać, czy pełnomocnik jest uprawniony do udzielania dalszych pełnomocnictw – pełnomocnictw substytucyjnych. Pełnomocnik może bowiem ustanowić dla mocodawcy innych pełnomocników tylko wtedy, gdy umocowanie takie wynika z treści samego pełnomocnictwa, z ustawy lub ze stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.

Na pozór udzielenie pełnomocnictwa może wydawać się stosunkowo prostą czynnością, w praktyce jednak bardzo często spotykamy się z różnorodnymi problemami z tym związanymi. Zachęcamy więc, aby w razie jakichkolwiek wątpliwości skonsultować je w celu uniknięcia problemów z czynnością dokonywaną zarówno przez pełnomocnika reprezentującego nasze interesy jak i w sytuacji gdy to my dokonujemy czynności z drugą stroną działającą przez pełnomocnika.

* Proszę pamiętać, że niniejszy artykuł porusza jedynie niektóre aspekty dot. pełnomocnictwa w prawie cywilnym. Inne gałęzie prawa mają swoje własne regulacje dotyczące pełnomocnictw, np. konieczność stosowania formularzy w prawie podatkowym.

12.15.2023

Mogą Cię zainteresować

07.18.2024

Tajemnica przedsiębiorstwa

Tajemnica przedsiębiorstwa

07.11.2024

Commercial proxy

Commercial proxy
Wszystkie wpisy