Wpływ płacy minimalnej na świadczenia pracownicze

Płaca minimalna została wprowadzona do obrotu prawnego aby uniknąć sytuacji, w której pracownicy otrzymują wynagrodzenie niższe od rynkowej wartości swojej pracy, a stanowi ją ustalone najniższe wynagrodzenie, jakie pracodawca musi wypłacić pracownikowi zatrudnionemu na umowie o prace. Minimalne wynagrodzenie pozostaje w ścisłym związku z innymi świadczeniami oraz uprawnieniami przysługującymi pracownikom, stanowiąc pewnego rodzaju wskaźnik, który je bezpośrednio kształtuje i określa. 

W styczniu 2024 roku została podniesiona wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę do kwoty 4 242 zł. Należy pamiętać jednak, że w od 1 lipca 2024 roku wchodzi w życie druga przewidziana w tym roku podwyżka, ustalająca wysokość płacy minimalnej w kwocie 4 300 zł.  

Zasiłek chorobowy i macierzyński. 

Zasiłek chorobowy z tytułu pracy w pełnym wymiarem czasu pracy nie może być niższy od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% tego wynagrodzenia. To samo tyczy się zasiłku macierzyńskiego i opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego oraz zasiłku wyrównawczego 

Składniki wynagrodzenia kształtowane przez minimalne wynagrodzenie.  

  • Dodatek za pracę w porze nocnej – pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę.  
  • Odszkodowanie za nierówne traktowanie – osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.  
  • Odprawa pieniężna z tytułu zwolnień grupowych – maksymalna wysokość odprawy nie może przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. 
  • Odszkodowanie za naruszenie przepisów przewidujących ochronę pracownika w przypadku skorzystania przez niego z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy, w tym zasady równego traktowania w zatrudnieniu – nie może to być podstawą jakiegokolwiek niekorzystnego traktowania pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę, czego naruszenie prowadzi to możliwości dochodzenia przez pracownika odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. To samo dotyczy również pracownika, który udzielił w jakiejkolwiek formie wsparcia pracownikowi korzystającemu z powyższych uprawnień. 
  • Odszkodowanie za mobbing lub za rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika wskutek mobbingu – pracownik, który doznał mobbingu lub wskutek niego rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenia za pracę. 
  • Wynagrodzenie za przestój – pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia, nie mniej jednak niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za płacę. 
  • Wynagrodzenie gwarancyjne – jeżeli w danym miesiącu, ze względu na rozkład czasy pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, pracownik nie ma obowiązku wykonywania pracy, przysługuję mu wynagrodzenie nie niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę. W przypadku pracowników pracujących w niepełnym wymiarze czasu, powyższe stosuje się odpowiednio.  

Kwoty wolne od potrąceń. 

Minimalne wynagrodzenie reguluje również kwoty wolne od potrąceń. Wysokość kwoty wolnej jest wykazywana w formie procentowej, po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania. Zgodnie z Kodeksem Pracy od potrąceń wolna jest kwota: 

  • 100% minimalnego wynagrodzenia – przy potrącaniu sum egzekwowanych z mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenie alimentacyjne, 
  • 100% minimalnego wynagrodzenie – przy potrąceniach dobrowolnych na rzecz pracodawcy, 
  • 90% minimalnego wynagrodzenia – przy potrącaniu kar porządkowych. 
  • 80% minimalnego wynagrodzenia – przy potrąceniach dobrowolnych na rzecz podmiotów innych niż pracodawca, 
  • 75% minimalnego wynagrodzenia – przy potrąceniach zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi.  

Jeżeli pracownik zatrudniony jest w niepełnym wymiarze czasu pracy, ww. kwoty wolne od potrąceń ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. 

Dodatkowo najniższa krajowa ma ulec zmianie ponownie od stycznia 2025 roku i wynosić ma 4 626 zł brutto. Co w praktyce oznacza, że kwestie wymienione w niniejszym artykule w sensie kwotowym ponownie ulegną zmianie.  

Marcin Jóźwiak   |   06.27.2024

Autor :

Marcin Jóźwiak

Marcin Jóźwiak

Mogą Cię zainteresować

07.18.2024

Business confidentiality

Business confidentiality

07.18.2024

Tajemnica przedsiębiorstwa

Tajemnica przedsiębiorstwa

07.11.2024

Commercial proxy

Commercial proxy
Wszystkie wpisy